1. Chức năng
Ban Quản lý Vườn Quốc gia Ba Bể có chức năng tham mưu giúp Sở Nông nghiệp và Môi trường thực hiện nhiệm vụ quản lý, bảo vệ và phát triển rừng đặc dụng; bảo tồn hệ sinh thái rừng tự nhiên, đa dạng sinh học; bảo tồn nguồn gen, thực vật rừng, động vật rừng; nghiên cứu khoa học, giáo dục môi trường; bảo tồn di tích lịch sử - văn hóa, tín ngưỡng, danh lam thắng cảnh; tổ chức hoạt động du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí; cung ứng dịch vụ môi trường rừng theo quy định của pháp luật; thực hiện quyền và nghĩa vụ của chủ rừng theo quy định của Luật Lâm nghiệp và các quy định pháp luật khác có liên quan.
2. Nhiệm vụ, quyền hạn
a) Tổ chức quản lý rừng bền vững và quản lý bảo vệ, phát triển rừng theo quy chế quản lý rừng; quản lý lâm sản theo quy định của Luật Lâm nghiệp, quy chế quản lý rừng và các quy định của pháp luật có liên quan; thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ của chủ rừng theo quy định của pháp luật; phối hợp với chính quyền địa phương, cơ quan chức năng và đơn vị giáp ranh trong công tác bảo vệ rừng, phòng cháy, chữa cháy rừng; chỉ đạo lực lượng chuyên trách bảo vệ rừng kiểm tra, phát hiện, ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật về lâm nghiệp; khi phát hiện hành vi vi phạm trên diện tích rừng được giao quản lý thì lập biên bản vi phạm hành chính, bảo vệ hiện trường, bảo quản tang vật, phương tiện vi phạm và kịp thời báo cáo người, cơ quan có thẩm quyền xử lý theo quy định của pháp luật.
b) Tổ chức thực hiện quy chế quản lý và bảo vệ môi trường di sản thiên nhiên sau khi được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
c) Thực hiện điều tra, theo dõi diễn biến rừng; quản lý hiện trạng các loại rừng, đất lâm nghiệp được giao quản lý; cập nhật biến động rừng; quản lý hồ sơ rừng, mốc giới và cơ sở dữ liệu phục vụ công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng theo quy định của pháp luật.
d) Xây dựng và tổ chức thực hiện phương án phòng cháy, chữa cháy rừng; thực hiện các biện pháp phòng, trừ sinh vật gây hại rừng theo quy định của pháp luật; xây dựng và tổ chức thực hiện phương án quản lý rừng bền vững được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
đ) Tổ chức tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng về bảo vệ rừng, bảo tồn thiên nhiên, đa dạng sinh học, bảo vệ môi trường và phòng cháy, chữa cháy rừng; tổ chức các hoạt động giáo dục môi trường theo quy định của pháp luật.
e) Tham mưu xây dựng và tổ chức triển khai chương trình, kế hoạch quản lý vùng đất ngập nước, Khu Ramsar; quan trắc, đánh giá diễn biến hệ sinh thái; đề xuất và tổ chức thực hiện các chương trình, dự án phục hồi hệ sinh thái tự nhiên trong phạm vi Vườn Quốc gia Ba Bể; tham mưu xây dựng và tổ chức thực hiện các chương trình, dự án đầu tư phát triển vùng đệm; phối hợp với chính quyền địa phương hỗ trợ cộng đồng dân cư phát triển sinh kế bền vững; tổ chức thực hiện việc giao khoán bảo vệ và phát triển rừng cho hộ gia đình, cá nhân và cộng đồng dân cư theo quy định của pháp luật.
g) Tổ chức thực hiện công tác nghiên cứu khoa học và bảo tồn thiên nhiên, gồm:
- Bảo tồn đa dạng sinh học theo quy định của Luật Đa dạng sinh học; bảo vệ hệ sinh thái trên cạn và dưới nước; lập danh mục quản lý, bảo vệ các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp, quý, hiếm; tổ chức cứu hộ, bảo tồn và phát triển nguồn gen sinh vật rừng;
- Quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học, thu thập mẫu vật, nguồn gen; theo dõi, thu thập thông tin, xây dựng, quản lý cơ sở dữ liệu về đa dạng sinh học;
- Tổ chức thực hiện các chương trình, kế hoạch, đề tài nghiên cứu khoa học; tổ chức thực tập; hợp tác trong nước và quốc tế về nghiên cứu khoa học theo quy định của pháp luật.
h) Xây dựng và tổ chức thực hiện đề án du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí trong Vườn Quốc gia Ba Bể được cấp có thẩm quyền phê duyệt; quản lý, giám sát, đánh giá các hoạt động du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí theo quy định của pháp luật; thực hiện quản lý di tích quốc gia đặc biệt Hồ Ba Bể (nhiệm vụ bảo vệ, khai thác); quản lý hệ thống công trình công cộng được giao tại Khu du lịch Ba Bể; phối hợp với cơ quan có thẩm quyền trong công tác bảo vệ, tôn tạo và phát huy giá trị di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh và cảnh quan thiên nhiên trong phạm vi Vườn Quốc gia Ba Bể.
i) Thực hiện cung ứng dịch vụ môi trường rừng, dịch vụ môi trường tự nhiên và các dịch vụ khác phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của đơn vị theo quy định của pháp luật.
k) Được huy động, tiếp nhận, quản lý và sử dụng các nguồn lực hợp pháp của tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước để phục vụ công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng, bảo tồn thiên nhiên, đa dạng sinh học theo quy định của pháp luật.
l) Xây dựng chương trình, đề án, dự án; thực hiện chính sách đầu tư bảo vệ và phát triển rừng đặc dụng; quản lý đầu tư xây dựng; khai thác, sử dụng các công trình phục vụ bảo vệ rừng, bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học, nghiên cứu khoa học, giáo dục môi trường và du lịch sinh thái theo quy định của pháp luật.
m) Quản lý tổ chức bộ máy, số lượng người làm việc, vị trí việc làm, viên chức và người lao động; quản lý tài chính, tài sản và các nguồn lực được giao theo quy định của pháp luật; thực hiện chế độ thống kê, thông tin, báo cáo thuộc phạm vi chức năng, nhiệm vụ của đơn vị.
n) Thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn khác theo quy định của pháp luật và theo phân công của Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường.